Yəhya Bakuvi küç. 24A, Bakı, Azərbaycan Bazar ertəsi - Şənbə · 09:00 - 17:00 +994 50 365 80 90
Dr. İlahə QuliyevaMama-ginekoloq · Cərrah · PhD Qəbula yazıl
Laparoskopik ginekoloji əməliyyatlar

Yumurtalıq kistası əməliyyatsız (təbii yolla) keçə bilərmi?

Funksional kistaların çoxu 1–3 siklə özü keçir, lakin bəzi kistalar heç bir dərman və ya "təbii üsul"la yox olmur. Hansı kistanı izləmək, hansını müalicə etmək lazım olduğunu izah edirik.

Yumurtalıq kistası əməliyyatsız (təbii yolla) keçə bilərmi?

Funksional kistaların çoxu 1–3 siklə özü keçir, lakin bəzi kistalar heç bir dərman və ya "təbii üsul"la yox olmur. Hansı kistanı izləmək, hansını müalicə etmək lazım olduğunu izah edirik.

"Yumurtalıqda kista var" sözünü eşidən qadınların çoxu ilk növbədə əməliyyatdan qorxur və kistanı "təbii yolla" keçirmək yollarını axtarır. Yaxşı xəbər budur ki, kistaların böyük hissəsi həqiqətən də heç bir müdaxilə olmadan özü sorulur. Lakin bu, kistanın növündən asılıdır — və bunu yalnız müayinə ilə müəyyən etmək olar.

Özü keçən kistalar: funksional kistalar

Reproduktiv yaşda olan qadınlarda ən çox rast gəlinən kistalar funksionaldır. Onlar normal aybaşı siklinin bir hissəsi kimi yaranır:

  • Follikulyar kista — yetişən follikul partlamır və içində maye toplanır;
  • Sarı cisim kistası — ovulyasiyadan sonra sarı cismin içində maye və ya qan yığılır.

Bu kistalar adətən 1–3 aybaşı siklində heç bir müalicə olmadan sorulur. Həkim bu halda "gözləmə taktikası" seçir: 6–8 həftə sonra, aybaşının ilk günlərində təkrar USM aparılır.

Özü keçməyən kistalar

Bəzi kistalar quruluşuna görə heç bir dərman, bitki və ya xalq üsulu ilə yox olmur:

  • Dermoid kista — içində piy, tük və digər toxumalar olan anadangəlmə törəmə;
  • Endometrioid kista ("şokolad kista") — endometriozla bağlı, içində köhnə qan olur;
  • Kistadenoma — yumurtalığın səthindən inkişaf edən xoşxassəli törəmə, böyüyə bilər.

Bu kistalar adətən cərrahi yolla, çox vaxt laparoskopik üsulla — yumurtalığı qorumaqla çıxarılır.

Xalq üsulları və "təbii müalicə" kömək edirmi?

Bitki çayları, kompreslər, isti vannalar və digər xalq üsullarının kistanı sordurduğuna dair elmi sübut yoxdur. Funksional kista onsuz da öz-özünə keçdiyi üçün bəzən insanlar bunu istifadə etdikləri vasitəyə aid edirlər. Ən böyük təhlükə isə budur ki, əməliyyat tələb edən kista vaxtında müalicə olunmur və böyüyür, yumurtalığın burulması və ya partlaması riski artır.

Hormonal kontraseptivlər yeni funksional kistaların yaranmasının qarşısını ala bilər, lakin artıq mövcud olan kistanı kiçiltmir. Hər hansı dərmanı yalnız həkim təyin etməlidir.

Kista hansı əlamətlərlə özünü göstərir?

Kiçik kistalar çox vaxt heç bir əlamət vermir və təsadüfən USM zamanı aşkarlanır. Böyük kistalar isə aşağıdakılara səbəb ola bilər:

  • qarının aşağı hissəsində bir tərəfli ağrı və ya ağırlıq hissi;
  • cinsi əlaqə zamanı ağrı;
  • aybaşı siklinin pozulması;
  • qarında köp, tez-tez sidiyə getmə.

Nə zaman təcili həkimə müraciət etmək lazımdır?

Aşağıdakı əlamətlər kistanın partlamasından və ya yumurtalığın burulmasından xəbər verə bilər. Bu hallar təcili yardım tələb edir:

  • qarında birdən başlayan kəskin, güclü ağrı;
  • ağrı ilə birlikdə ürəkbulanma və qusma;
  • yüksək hərarət;
  • başgicəllənmə, zəiflik, huşun itməsi.

Nə zaman əməliyyat lazımdır?

  • kista 2–3 sikl ərzində keçmirsə və ya böyüyürsə;
  • kistanın ölçüsü böyükdürsə (adətən 5–7 sm-dən çox);
  • USM-də şübhəli əlamətlər görünürsə;
  • kista ağrı və digər şikayətlərə səbəb olursa;
  • menopauzadan sonra aşkarlanmış kistalarda (fərdi qiymətləndirmə ilə).

Müasir laparoskopik əməliyyat qarında böyük kəsik olmadan, bir neçə kiçik dəlikdən aparılır. Mümkün olan hallarda yalnız kista çıxarılır, yumurtalıq toxuması qorunur — bu, gələcəkdə hamiləlik planlaşdıran qadınlar üçün xüsusilə vacibdir.

Diaqnostika

Kistanın növünü müəyyən etmək üçün ginekoloji müayinə və kiçik çanaq orqanlarının USM-i aparılır. Lazım olduqda qan analizləri (məsələn, CA-125 və hormonlar) və təkrar USM təyin edilir. Müalicə taktikası yalnız bu nəticələr əsasında seçilir.

Tez-tez verilən suallar

Kista ilə hamilə qalmaq olarmı?
Funksional kistalar adətən hamiləliyə mane olmur. Endometrioid kistalar isə hamilə qalmağı çətinləşdirə bilər — bu halda müalicə planı fərdi qurulur.

Kista xərçəngə çevrilə bilərmi?
Reproduktiv yaşda olan kistaların böyük əksəriyyəti xoşxassəlidir. Buna baxmayaraq, hər bir kista müayinə ilə qiymətləndirilməli və lazım olduqda izlənilməlidir.

Kistanı nə qədər izləmək olar?
Funksional kista şübhəsi olduqda adətən 6–8 həftə sonra təkrar USM aparılır. Kista keçmirsə, növbəti addımı həkim müəyyən edir.

Dr. İlahə Quliyeva
Məqalənin müəllifiDr. İlahə Quliyeva

Cərrah mama-ginekoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru. Fransada ixtisaslaşıb, Avropa Endoskopik Ginekoloqlar Cəmiyyətinin üzvüdür.

Sualınız var?

Qəbula yazılın və ya WhatsApp-da yazın — sizə uyğun müalicə planını birlikdə seçək.

Oxşar məqalələr

Əlaqə

Qəbula yazılın

Formu doldurun — qısa zamanda zəng edək və ya WhatsApp-da təsdiq göndərək.

WhatsApp ilə növbə

Formu doldurun — məlumatlarınız hazır mesaj kimi WhatsApp-da açılacaq, sadəcə «Göndər» basın.

Saat
ÜnvanYəhya Bakuvi küç. 24A, Bakı, Azərbaycan
Klinikaİlahə Quliyeva Ginekoloji Estetik & Doğumsonrası Reabilitasiya Mərkəzi
İş saatlarıBazar ertəsi - Şənbə, 09:00 - 17:00